Elektriğin çalışma prensibi okullarda genellikle su benzetmesi üzerinden anlatılır. Voltaj basınca, akım ise akış hızına benzetilerek öğrencilerin konuyu zihninde canlandırması sağlanır. Bu sadece bir eğitim metodu değil, aynı zamanda akışkanlar dinamiği açısından da geçerli bir karşılaştırmadır. Tarihte Sovyetler Birliği’nde kullanılan su entegratörleri veya YouTuber Steve Mould’un yaptığı su bilgisayarı gibi örnekler, mantık devrelerinin sıvılarla da kurulabileceğini kanıtlamıştır. Ancak su kullanımı, sızdırma riski veya su darbesi gibi fiziksel zorlukları da beraberinde getirir.
Hava ile Çalışan Bilgisayar Ekranı Nasıl Üretildi?
Akışkan mantığını kullanmak için mutlaka sıvı gerekmez; gazlar da bu işlev için kullanılabilir. Yumuşak robotik (soft robotics) alanındaki çalışmalarıyla tanınan YouTuber Soiboi Soft, bu konsepti bir adım ileri taşıyarak hava gücüyle çalışan cihazlar tasarlıyor. Daha önce silikon robotlar üreten içerik üreticisi, son çalışmasında mikroakışkanlar alanına odaklanarak dikkat çekici bir projeye imza attı.
Yayınlanan son videoda, hidrolik piksellerden oluşan ve hava ile kontrol edilen bir ekranın yapım aşamaları yer alıyor. Bu sistemde her bir piksel, kendisine bağlı bir solenoid valf aracılığıyla şişirilip indirilebiliyor. Sistemin en ilginç yanı ise çalışma mantığının tersine işlemesi; hücredeki havasızlık durumu “açık” komutunu temsil ediyor. Sistem aktif olduğunda vakum devreye giriyor ve silikon zar içeri doğru çekilerek yarım küre şeklinde bir çukur oluşturuyor.
Silikon ve Vakumun Gücü: Akışkan Mantığıyla Çalışan Piksel Teknolojisi
Tek bir pikselden çoklu bir ekrana geçiş yapmak ise oldukça karmaşık bir kablolama süreci gerektiriyor. Pikseller bir ızgara üzerine yerleştiriliyor ve her satır ile sütun kendi vakum pompasına bağlanıyor. Bir pikselin çalışması için hem satır hem de sütun hattının aktif olması gerekiyor. Bu durum, iki vakum transistöründen oluşan basit bir VE (AND) kapısı ile sağlanıyor. Bu katmanlı yapı, günümüzde kullandığımız silikon çiplerin mimarisini andırıyor.
Videonun sonunda Soiboi Soft, 4×4’lük bir silikon piksel ızgarasını başarıyla çalıştırarak “Hi world!” yazısını ve çeşitli yüz ifadelerini ekrana yansıtıyor. Hatta bu teknolojiyle klasik Yılan (Snake) oyununun hidrolik bir versiyonunun yapılabileceği belirtiliyor. Projenin teknik başarısının yanı sıra, vakum hatlarının açılıp kapanırken çıkardığı tıslama ve tıklama sesleri, izleyiciler için hipnotize edici bir ASMR deneyimi sunuyor.
Peki, siz bu tür deneysel teknolojilerin gelecekte günlük hayatımızda yer bulabileceğini düşünüyor musunuz?
